Ζούμε σε ένα σύμπαν που η υλοενέργειά του οργανώνεται από τη φύση της, εγγενώς, σε πολυπλοκότερα συστήματα. Τα υποατομικά σωματίδια σχηματίζουν άτομα, τα άτομα μόρια και ενώσεις, οι ενώσεις απλές και πολύπλοκες διατάξεις. Από τον σχηματισμό των άστρων και των στοιχείων εντός τους, μέχρι τον σχηματισμό της ζωής, απλών κυττάρων που αναπαράγονται, τον άνθρωπο με το εκπληκτικό αλλά ατελές μυαλό του [1].
Λόγω του σχεδόν άπειρου αριθμού πλανητών με κατάλληλες συνθήκες, η εμφάνιση ζωής είναι μια σχεδόν αναπόφευκτη εξέλιξη της ύλης που πιθανώς έχει συμβεί, συμβαίνει και θα συμβαίνει στο σύμπαν μας. Μπορεί να είναι στοιχειώδης, μονοκύτταρη, όπως ήταν και στη Γη για δισεκατομμύρια χρόνια, μπορεί να έχει εξελιχθεί σε κάτι πολύ πιο έξυπνο και προχωρημένο από εμάς. Ακόμη όμως και αν από κάποια κοσμική απιθανότητα είμαστε τα μόνα «έξυπνα» όντα στο σύμπαν, αυτό δεν έχει σημασία για κανέναν άλλον εκτός από εμάς. Ο εγκέφαλός μας εξελίχθηκε έτσι ώστε τελικά να έχουμε αυτοσυνείδηση και περιέργεια. Να κάνουμε πολύπλοκες σκέψεις, να παρακολουθούμε αφηρημένες έννοιες, να φανταζόμαστε. Για χιλιάδες χρόνια πολλές από τις εξηγήσεις μας για τη Γη, τον Ήλιο, τη Σελήνη, τα άστρα, το περιορισμένο σύμπαν που βλέπαμε και αντιλαμβανόμασταν, ήταν μύθοι, δοξασίες και λάθος συμπεράσματα. Για παράδειγμα, η Γη ήταν το κέντρο του κόσμου μέχρι τον 17ο αιώνα. [2]
Έχουμε πλέον μάθει αρκετά ώστε να αντιλαμβανόμαστε ότι πέρα από τον πλανήτη και το ηλιακό μας σύστημα υπάρχει ένα αχανές σύμπαν. Μας είναι όμως αρκετά δύσκολο να κατανοήσουμε ότι το σύμπαν υπήρξε και εξελισσόταν δισεκατομμύρια χρόνια πριν το αντιληφθούμε εμείς και θα υπάρχει δισεκατομμύρια χρόνια αφού χαθούμε και σταματήσουμε να το παρατηρούμε. Τόσο εμείς όσο και οποιοδήποτε άλλο ζωντανό ον, οπουδήποτε, οποιαδήποτε στιγμή. Η πραγματικότητα είναι εκεί ανεξάρτητα από το αν υπάρχει κάποιος παρατηρητής. Το σύμπαν μας εντελώς άδειο από κάθε νοημοσύνη, θα είχε ακριβώς την ίδια πορεία. Τα αστήρικτα «πιστεύω» κάποιου μυαλού δεν επηρεάζουν, ούτε δημιουργούν τον κόσμο γύρω του.
Ένας πολύ καλός τρόπος να ελέγξεις την ορθότητα ενός συλλογισμού, είναι να του «επιτεθείς». Να προσπαθήσεις να βρεις λάθη, προβλήματα, αντίλογο. Να δεις τι λένε άνθρωποι που διαφωνούν μαζί σου. Έχει περίπου 10 χρόνια που σταμάτησα να πιστεύω τόσο σε θεούς, όσο και σε οτιδήποτε υπερφυσικό και μεταφυσικό, για λόγους που εξηγώ σε άλλα κείμενά μου. Δεν σταμάτησα όμως να αναζητώ πειστικά επιχειρήματα όσων πιστεύουν στην ύπαρξη θεών και άυλων οντοτήτων που παρακολουθούν το σύμπαν και τις ζωές μας, επηρεάζοντας και ενίοτε διεκδικώντας τις επίσης άυλες ψυχές μας. Δεν σταμάτησα να εξετάζω τις «αποδείξεις» που φέρνουν οι πιστοί για να τεκμηριώσουν την εκάστοτε πίστη τους. Οι απολογητικές γραμμές όμως, στηρίζονται πάντα σε λογικά σφάλματα. Επίκληση στην αυθεντία, στην άγνοια, στο συναίσθημα, προσωπικές εμπειρίες. Οι απολογητές χρησιμοποιούν μακροσκελή και πολύπλοκα φιλοσοφικά, «λογικά», ακόμη και γλωσσολογικά ή μαθηματικά τεχνάσματα και σοφιστείες, προκειμένου να αποδείξουν την ύπαρξη ή την αναγκαιότητα ύπαρξης του εκάστοτε θεού στον οποίο πιστεύουν. [3][4][5]
Όλα αυτά όμως, είναι απλώς «θόρυβος». Ατέρμονες συζητήσεις επί συζητήσεων. Αντιπερισπασμός από τα ουσιώδη, πρωταρχικά ερωτήματα. Οι επιμέρους λεπτομέρειες δεν κάνουν πραγματική μια φανταστική ιστορία. Η πίστη εκατομμυρίων ακόλουθων χιλιάδων θρησκειών, δεν κάνει τις δοξασίες τους αληθινές. Η πραγματικότητα δεν διαμορφώνεται από γνώμες, αισθήματα, βιβλία και ιδέες. Η βαρύτητα δεν καταστέλλεται επειδή πιστεύεις πως θα πετάξεις. Τα επιχειρήματα δεν προκαλούν οάσεις στην έρημο. Η φιλοσοφία δεν ζεσταίνει μια κρύα νύχτα. Η ερμηνεία των δεδομένων με τρόπο που να «επαληθεύει» το δόγμα αλλά να παραβλέπει την πραγματικότητα, δεν οδηγεί σε αλήθειες.
Οι θρησκείες δημιουργούν πολύπλοκα αφηγήματα και επιχειρηματολογούν μέσα από αυτά, παραλείποντας κατ’ αρχάς να τεκμηριώσουν την ύπαρξη του θεού που πρεσβεύουν. Είναι απλώς θέμα πίστης. «Ο θεός είναι δεδομένο πως υπάρχει, είναι ο Τάδε και θέλει τα εξής».
Αν όμως ένας πιστός ενδιαφέρεται όντως να ερευνήσει την πραγματικότητα αντί να αρκείται σε ένα βολικό (ή συχνά άβολο) αφήγημα, ίσως πρέπει να προσπαθήσει να απαντήσει ειλικρινά και λογικά, θεμελιώδη ερωτήματα όπως τα παρακάτω. Να προσπαθήσει να αντιληφθεί ότι ίσως τα πιστεύω του να μην συνάδουν με τη λογική. Ότι κάποια ερωτήματα ίσως να μην είναι αυτονόητα, «αμαρτωλά», ή ανάξια σκέψης, όπως κατηχήθηκε να τα θεωρεί.
Αν δεν είχες ακούσει ποτέ για την θρησκεία σου, τι απ’ αυτά που βλέπεις γύρω σου θα σε έκανε να πεις, «υπάρχει θεός, έχει τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και θέλει τα εξής από εμάς»; Εκτός από το ιερό σου βιβλίο, τι άλλο σου καταδεικνύει την ύπαρξη του συγκεκριμένου θεού στον οποίο πιστεύεις;
Πώς είναι δυνατόν να υπάρχει ένα απείρως παντοδύναμο ον; Πώς εμφανίστηκε; Πού βρίσκεται; Από τι αποτελείται; Πώς διατηρεί τη συνοχή του; Πώς απέκτησε διάνοια; Πώς απέκτησε τη δύναμη να δημιουργεί και να ελέγχει σύμπαντα;
Ακόμη κι αν το Σύμπαν είναι αποτέλεσμα δημιουργίας, πώς είσαι τόσο σίγουρος ότι ο δημιουργός είναι ο θεός της επιλογής σου; Γιατί ο δημιουργός κάτι τόσο αχανούς να ασχολείται μαζί μας;
Γιατί ένα παντοδύναμο ον που γνωρίζει τα πάντα, να δημιουργήσει ένα σύμπαν του οποίου γνωρίζει ήδη την κατάληξη; Γιατί αν είναι πανάγαθο να επιτρέψει την εξέλιξη και (συχνά επώδυνη) εξαφάνιση, του 99,9% των ειδών που εμφανίστηκαν ποτέ στη Γη;
Αν υπάρχει θεός, όποιος κι αν είναι αυτός, γιατί παίζει κρυφτό με τους ανθρώπους, επιτρέποντας την δημιουργία χιλιάδων θρησκειών, παρακλαδιών και «αιρέσεων»; [6]
Γιατί να δημιουργήσει αμέτρητες «ψυχές» που χάνονται επειδή γεννήθηκαν σε λάθος τόπο και χρόνο και δεν γνώρισαν ποτέ την «αληθινή θρησκεία»; Γιατί δισεκατομμύρια ακόμη να καταδικαστούν επειδή δεν πίστεψαν σε καμία θρησκεία, ή πιστεύουν σε κάποια άλλη;Αν ο χριστιανικός Θεός είναι πραγματικός και υπάρχουν κι άλλα νοήμονα όντα στο σύμπαν, παρουσιάζεται και σε αυτά ως τριαδικός, «σταυρώνοντας κάθε φορά με κάποιον τρόπο τον Υιό του για τις αμαρτίες τους»; Πόσο νόημα μπορεί να βγάζει αυτό για όντα που η νοημοσύνη τους είναι μη βίαιη, συνεργατική, απόλυτα λογική; Μήπως όσο νόημα βγάζει και για την υπόλοιπη, μη χριστιανικά θρησκευόμενη ανθρωπότητα; Μπορείς να αντιληφθείς ότι το «σταυρώθηκε για τις αμαρτίες μας» μπορεί να ακούγεται συγκινητικά τραγικό, αλλά δεν έχει κανένα πρακτικό αντίκτυπο για κανέναν; Ό,τι δεν αλλάζει τίποτε απολύτως, ακόμη και για τους πιστούς που συνέχισαν και θα συνεχίζουν να «αμαρτάνουν»; Καταλαβαίνεις πως όσοι δεν έχουν ακούσει τις ιστορίες του ιερού σου βιβλίου, δεν επηρεάζονται καθόλου από τις δοξασίες του;
Ο Διάβολος υπήρχε πριν τη δημιουργία του σύμπαντός μας; Δημιουργήθηκε μετά, εντός του; Τι έκανε τα δισεκατομμύρια χρόνια πριν την εμφάνιση του ανθρώπου; Γιατί του επέτρεψε ο παντοδύναμος Θεός να εξουσιάζει τον άνθρωπο, να παίρνει την ψυχή του; Διεκδικεί τις ψυχές και άλλων νοήμονων όντων στο σύμπαν; Αν ο πανάγαθος Θεός ήξερε ότι ο Διάβολος θα τις παρασύρει και θα τις βασανίζει αιώνια, γιατί τις δημιούργησε και συνεχίζει να τις δημιουργεί;
Πού βρίσκεται η μετά θάνατον ζωή; Σε αυτό το σύμπαν; Έξω από αυτό; Πώς διατηρούν την συνοχή τους και πώς πηγαίνουν εκεί οι «ψυχές»; Από τι αποτελούνται; Πού βρίσκονται όσο είμαστε ζωντανοί; Πώς συνδέονται με τον εγκέφαλό μας; [7]
Γιατί όλα τα ιερά, «θεόπνευστα» βιβλία περιέχουν πάντα μόνο τις γνώσεις της εποχής τους; Γιατί προτείνουν πάντα ως σωστή τη ηθική του τόπου και του χρόνου που γράφτηκαν; Γιατί ο φονταμενταλισμός, η κατά γράμμα εφαρμογή τους δηλαδή, είναι τόσο καταστροφικός για ανθρώπους και κοινωνίες; Γιατί αντί να περιέχουν λογικές και διαχρονικές «οδηγίες» προς όλους τους ανθρώπους, χρειάζονται συνεχή ερμηνεία ώστε να ταιριάζουν με την εκάστοτε χρονική περίοδο και κοινωνία; Γιατί πολλοί από τους κανόνες τους καταπατούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις «κοσμικές» νομοθεσίες του πολιτισμένου κόσμου; Γιατί στην πλειοψηφία τους κάνουν διακρίσεις, δίνουν ιδιαίτερα δικαιώματα στους άντρες, θεωρούν τις γυναίκες πλάσματα δεύτερης κατηγορίας, τους ομοφυλόφιλους κατάπτυστους, τους αλλόθρησκους εχθρούς, τους άπιστους μιαρούς;
Προφανώς δεν είμαι ο πρώτος που διατυπώνει αυτές τις ερωτήσεις. Δυστυχώς, δεν θα είμαι ο τελευταίος που δεν πρόκειται να λάβει ικανοποιητικές, λογικές και τεκμηριωμένες απαντήσεις. Ειδικά στο πρώτο μου ερώτημα.
Δεν είναι καθόλου εύκολο να αποδεχθεί κανείς ότι το οικοδόμημα της πίστης του, ίσως βασίζεται σε θεμέλια από άμμό. Ότι η θρησκεία που θεωρεί ακλόνητο «γίγαντα», ίσως έχει πηλινα πόδια.
===Οι διαχειριστές της σελίδας θεωρούν απαραίτητο να διευκρινίσουν πως η παρούσα δημοσίευση δεν έχει σκοπό να χαρακτηρίσει υποτιμητικά, αρνητικά ή με οποιονδήποτε άλλο κακεντρεχή τρόπο συγκεκριμένη ομάδα ανθρώπων.===
__________________________
Παραπομπές
[1] Εμείς και το σύμπαν
https://losingod.blogspot.com/2017/11/blog-post_8.html
[2] Η ζωή στο σύμπαν
https://losingod.blogspot.com/2017/11/blog-post_23.html
[3] Τα «λογικά επιχειρήματα» των πιστών
https://losingod.blogspot.com/2021/01/blog-post.html
[4] Οι κουρασμένες απολογητικές
https://losingod.blogspot.com/2024/09/blog-post.html
[5] Δικαιολογώντας τον Θεό
https://losingod.blogspot.com/2022/02/blog-post.html
[6] Η ψυχή
https://losingod.blogspot.com/2023/02/blog-post.html
[7] Όλα είναι στο μυαλό
https://losingod.blogspot.com/2021/12/blog-post.html
Bonus link:
Τι θα έπειθε έναν άθεο -ή έναν αλλόθρησκο- ότι υπάρχει ο θεός σου;
https://losingod.blogspot.com/2023/06/blog-post.html
Εικόνα δημιουργημένη με τη meta.ai

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου